Türkiye, yapay zekâ ekonomisinin ihtiyaç duyduğu bilgi işlem gücünü oluşturmak için veri merkezi, bulut bilişim ve yüksek performanslı bilgi işlem yatırımlarını hızlandırıyor. 2030 yılına kadar veri merkezi kapasitesinin en az 1 GW’a çıkarılması hedeflenirken, bu dönüşüm GITEX Ai Türkiye’de sektörün önde gelen teknoloji şirketleri tarafından ele alınacak.
Yapay zekânın kurumların iş süreçlerine hızla girmesi, Türkiye’nin dijital altyapı ihtiyaçlarını da yeni bir boyuta taşıyor. Büyük dil modelleri, üretken yapay zekâ uygulamaları, veri analitiği, otomasyon ve gerçek zamanlı karar sistemleri yalnızca yazılım yeteneklerini değil, yüksek işlem kapasitesine sahip veri merkezlerini, GPU altyapılarını, güvenli bulut platformlarını ve dayanıklı ağ mimarilerini de zorunlu hale getiriyor.
Bu dönüşümün merkezinde ise Türkiye veri merkezi kapasitesinin 2030 yılına kadar en az 1 GW seviyesine çıkarılması hedefi bulunuyor. Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Vizyonu ve Eylem Planı kapsamında yapay zekâ altyapısı, bulut bilişim ve veri merkezleri alanlarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı hedefleniyor.
Türkiye’nin yapay zekâ altyapısına ilişkin bu hedefler, 9-10 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi’nde düzenlenecek GITEX Ai Türkiye etkinliğinin de ana gündem başlıklarından birini oluşturacak.
1 GW hedefi Türkiye’nin yapay zekâ altyapısında yeni dönemi başlatabilir
Veri merkezi kapasitesinin gigawatt seviyesine çıkarılması, yalnızca daha fazla sunucu kurulması anlamına gelmiyor. Yapay zekâ iş yüklerinin artmasıyla birlikte veri merkezlerinin enerji verimliliği, soğutma teknolojileri, yüksek hızlı ağ bağlantıları, GPU yoğun bilgi işlem altyapıları, siber güvenlik, fiziksel güvenlik ve iş sürekliliği gibi çok sayıda bileşeni aynı anda yönetmesi gerekiyor.
Özellikle yapay zekâ eğitim ve çıkarım süreçlerinde kullanılan GPU kümeleri, geleneksel kurumsal sunuculara kıyasla çok daha yüksek işlem ve enerji yoğunluğu oluşturuyor. Bu nedenle Türkiye’nin 1 GW hedefi, önümüzdeki dönemde yalnızca veri merkezi yatırımlarını değil; enerji altyapısı, fiber ağlar, soğutma sistemleri, güç yönetimi ve yüksek performanslı bilgi işlem teknolojilerini de doğrudan etkileyecek.
GITEX Ai Türkiye’deki Veri Merkezi ve Akıllı Altyapı bölümü, tam da bu dönüşümün nasıl gerçekleştirileceğine odaklanacak. Etkinlikte güvenli, ölçeklenebilir ve kesintilere karşı dayanıklı altyapıların yapay zekâ uygulamalarının ihtiyaçlarına nasıl uyarlanabileceği değerlendirilecek.
Yapay zekâda yalnızca işlem gücü yeterli değil
Türkiye’nin yapay zekâ kapasitesini artırmasında önemli başlıklardan biri de mevcut işlem gücünün ne kadar etkin kullanılabildiği olacak. Kurumların yapay zekâ uygulamalarını üretim ortamına taşıması, yüksek performanslı donanım yatırımlarının yanında veri yönetimi, güvenlik, model yönetimi ve bulut mimarisinin de birlikte ele alınmasını gerektiriyor.
GITEX Ai Türkiye katılımcılarından Treomind’in CEO’su Ersin Büyükyılmaz, bu dönüşümde kapasitenin etkin kullanılmasının önemine dikkat çekiyor.
“Asıl mesele yalnızca ne kadar işlem gücü sağlayabildiğimiz değil, bu kapasiteyi güvenli, ölçeklenebilir ve iş süreçlerinde doğrudan kullanılabilecek yapay zekâ sistemlerine ne kadar etkili biçimde dönüştürebildiğimiz.”
Büyükyılmaz’a göre kurumların yapay zekâ yatırımlarında verilerini doğru yönetmesi ve bilgi işlem kaynakları, bulut altyapısı ile güvenlik çözümlerini iş stratejileriyle uyumlu biçimde planlaması gerekiyor. Bu yaklaşım, yapay zekâ yatırımının teknoloji projesi olmaktan çıkarak ölçülebilir iş çıktıları üreten stratejik bir kapasiteye dönüşmesini sağlıyor.
Bu noktada Türkiye açısından kritik konu, yalnızca büyük veri merkezleri inşa etmek değil; bu merkezlerin üzerinde çalışacak yapay zekâ sistemlerinin gerçek iş yüklerine ne kadar hızlı ve güvenli şekilde hizmet verebildiği olacak.
Verinin Türkiye’de tutulması stratejik önem kazanıyor
Yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte verinin nerede tutulduğu ve kim tarafından yönetildiği de altyapı tartışmasının önemli parçalarından biri haline geliyor.
Özellikle kamu, finans, sağlık, savunma ve kritik altyapı sektörlerinde hassas verilerin ülke sınırları içinde tutulması; veri egemenliği, mevzuata uyum, güvenlik ve operasyonel kontrol açısından önem taşıyor.
GITEX Ai Türkiye katılımcılarından FixCloud’un Kurucu Ortağı ve CEO’su Yılmaz Barçın, kurumların yüksek performanslı GPU kaynaklarına erişim modelinin değişmesi gerektiğini belirtiyor.
“Kurumların, başlangıçta büyük yatırımlar yapmadan, yüksek performanslı grafik işlemci (GPU) kaynaklarını ihtiyaçları ölçüsünde kullanabilecekleri hizmet modellerine yönelmesi gerekiyor.”
Barçın, yasal yükümlülüklerin artmasıyla hassas verilerin Türkiye sınırları içerisinde tutulmasının öneminin de yükseldiğine dikkat çekiyor. Kamu, işletmeler ve altyapı sağlayıcıları arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin ise Türkiye’nin Avrasya için bölgesel bir bulut, veri ve yapay zekâ altyapısı merkezine dönüşmesine katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
Bu yaklaşım, veri merkezi yatırımlarında önemli bir değişime işaret ediyor. Geleceğin veri merkezleri yalnızca fiziksel sunucu kapasitesi sunan tesisler olmaktan çıkarken; veri egemenliği, GPU erişimi, yapay zekâ model güvenliği ve yüksek performanslı bulut servislerinin birlikte sunulduğu stratejik platformlara dönüşüyor.
Uç bilişim, bulut ve veri merkezi birlikte çalışacak
Yapay zekâ uygulamalarının tamamını merkezi veri merkezlerinde çalıştırmak da her senaryo için en doğru çözüm olmayabilir. Özellikle robotik, üretim, otonom sistemler ve gerçek zamanlı karar mekanizmalarında verinin kaynağa yakın işlenmesi kritik hale geliyor.
Bu nedenle Türkiye’nin yapay zekâ altyapısında veri merkezi, bulut ve uç bilişim teknolojilerinin birlikte konumlandırılması bekleniyor.
OpenZeka CEO’su Neslihan Kurt, altyapı tercihinin işletmenin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini vurguluyor:
“Şirketler yatırımlarını faaliyet gösterdikleri sektöre, yürütecekleri işlemlere, veri gereksinimlerine ve bütçelerine göre planlamalı. Rekabet avantajı, yalnızca uç bilişim, bulut veya veri merkezi altyapısından birini seçerek elde edilmeyecek. Asıl farkı, her uygulamayı ihtiyacına en uygun ortamda çalıştırabilen şirketler yaratacak.”
Bu yaklaşım, önümüzdeki yıllarda hibrit yapay zekâ mimarilerinin önem kazanabileceğini gösteriyor. Büyük ölçekli model eğitimleri merkezi veri merkezlerinde gerçekleştirilirken, gecikmenin kritik olduğu uygulamalarda uç bilişim kaynakları kullanılabilecek. Hassas veriler ise kurumun güvenlik ve mevzuat gereksinimlerine bağlı olarak şirket içi veya yerel bulut altyapılarında tutulabilecek.
Türkiye’de GPU ve yüksek performanslı bilgi işlem yatırımları büyüyor
Yapay zekâ altyapısının temel bileşenlerinden biri de GPU yoğun bilgi işlem kapasitesi. Özellikle üretken yapay zekâ, büyük dil modelleri ve yüksek hacimli veri analitiği uygulamalarının yaygınlaşması, geleneksel CPU merkezli veri merkezi mimarilerinin yanında hızlandırılmış bilgi işlem altyapılarına olan ihtiyacı artırıyor.
ASUS Altyapı Çözümleri İş Grubu EEMEA Bölgesi Genel Müdürü Kevin Li, Türkiye’deki dönüşüme dikkat çekerek şöyle konuşuyor:
“ASUS olarak 30 yılı aşkın süredir Türkiye’de faaliyet gösteriyoruz. Bugün çok belirgin bir dönüşüme tanıklık ediyoruz. Türkiye’deki bulut operatörleri ve şirketler, verileri ve sistemleri Türkiye’den yönetebilecekleri büyük ölçekli yapay zekâ altyapıları kuruyor.”
ASUS’un GITEX Ai Türkiye’de sergileyeceği çözümler arasında yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesinden büyük ölçekte çalıştırılmasına kadar farklı aşamalara yönelik bilgi işlem, veri merkezi, uç bilişim ve depolama teknolojileri bulunuyor.
Bulut altyapıları yapay zekâ ile daha dayanıklı hale geliyor
Veri merkezi kapasitesinin büyümesiyle birlikte bulut altyapılarının da yapay zekâ iş yüklerini destekleyecek şekilde yeniden tasarlanması gerekiyor. Burada yalnızca performans değil, otomasyon, siber güvenlik, kaynak optimizasyonu ve hizmet sürekliliği de kritik hale geliyor.
Cloud ETEL İş Geliştirme Müdürü Waseem Hambrouch, yeni nesil bulut platformlarının daha akıllı, otonom ve dayanıklı hale geldiğini belirtiyor. Yapay zekâ, otomasyon, siber güvenlik ve yüksek performanslı bilgi işlem teknolojilerinin aynı altyapı üzerinde birleşmesi, kurumların karmaşık dijital sistemlerini daha etkin yönetebilmesinin önünü açıyor.
Bu dönüşüm, özellikle yapay zekâ kaynaklarının dinamik olarak tahsis edilmesi açısından önemli. Kurumların sürekli yüksek miktarda GPU kapasitesine ihtiyaç duymadığı senaryolarda tüketim bazlı veya esnek bulut modelleri, yüksek başlangıç yatırımının önüne geçebilir.
Enerji ve soğutma, 1 GW hedefinin kritik bileşenleri
Türkiye’nin veri merkezi kapasitesini 1 GW seviyesine taşıma hedefinin en önemli teknik sonuçlarından biri enerji talebindeki artış olacak. Yapay zekâ veri merkezlerinde GPU yoğunluğu yükseldikçe elektrik tüketimi ve ısı üretimi de artıyor.
Bu nedenle yeni nesil veri merkezi yatırımlarında yalnızca sunucu kapasitesine değil; enerji verimliliğine, güç yoğunluğuna, soğutma mimarisine ve sürdürülebilir işletme modellerine de odaklanılması gerekiyor.
Özellikle yüksek yoğunluklu yapay zekâ kümelerinde geleneksel hava soğutmanın yanında sıvı soğutma gibi daha gelişmiş teknolojilerin kullanımının yaygınlaşması bekleniyor. Bu durum, Türkiye’nin veri merkezi ekosisteminde enerji altyapısından fiziksel tesise, donanımdan yazılım katmanına kadar bütünleşik yatırımların önemini artıracak.
GITEX Ai Türkiye’de 1 GW hedefi masaya yatırılacak
Türkiye’nin veri merkezi ve yapay zekâ altyapısı hedefleri, GITEX Ai Türkiye konferans programında da doğrudan ele alınacak.
Etkinliğin ilk gününde gerçekleştirilecek “1 GW’a Geri Sayım: Türkiye’nin Yapay Zekâda Önümüzdeki On Yılını Şekillendirecek Altyapı Yatırımları” başlıklı oturumda Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu bilgi işlem kapasitesinin nasıl oluşturulacağı değerlendirilecek.
Oturumda Equinix Türkiye Genel Müdürü Ersel Oymak, Schneider Electric Türkiye ve Orta Asya Güvenli Güç ve Veri Merkezlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Bihter Gönenli ile HPE EMEA ve LATAM Bölgeleri Yüksek Performanslı Bilgi İşlem ve Yapay Zekâ İş Birimi Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Damien Declat yer alacak.
9-10 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi’nde düzenlenecek GITEX Ai Türkiye’de 350’nin üzerinde şirket ve girişimin ürün ve çözümlerini sergilemesi bekleniyor. Etkinlikte Google Cloud, HPE & NVIDIA, AWS, Schneider Electric, Huawei, ASUS, Dell Technologies, SAP ve TrendAI gibi teknoloji şirketleri de yer alacak.
Türkiye için veri merkezi yatırımı neden kritik?
Türkiye’nin 1 GW veri merkezi kapasitesi hedefi, önümüzdeki dönemde ülkenin dijital ekonomisi açısından yalnızca teknik bir kapasite artışı olarak değerlendirilmemeli. Bu hedef; yapay zekâ, bulut bilişim, büyük veri, finansal teknolojiler, dijital kamu hizmetleri, savunma teknolojileri ve endüstriyel otomasyon gibi çok sayıda sektörün büyümesini destekleyebilecek stratejik bir altyapı dönüşümüne işaret ediyor.
Türkiye’nin bölgesel bir yapay zekâ ve bulut merkezi olabilmesi için veri merkezlerinin sayısının ve kapasitesinin artması kadar, bu tesislerin enerjiye, fiber altyapıya ve uluslararası bağlantılara erişiminin de güçlü olması gerekiyor.
Bir diğer kritik konu ise güvenlik. Yapay zekâ modellerinin, eğitim verilerinin ve kurumların hassas bilgilerinin aynı ekosistemde buluşması, veri merkezi güvenliğini klasik fiziksel güvenlik yaklaşımının ötesine taşıyor. Siber güvenlik, kimlik yönetimi, veri güvenliği, model güvenliği ve erişim kontrolünün veri merkezi mimarisinin ayrılmaz parçaları haline gelmesi bekleniyor.
Yeni rekabet alanı: Yapay zekâya hazır altyapı
Türkiye açısından önümüzdeki dönemin temel rekabet başlıklarından biri, yapay zekâ uygulamalarını geliştirebilecek insan kaynağı kadar bu uygulamaların çalışacağı altyapının niteliği olacak.
1 GW hedefinin hayata geçirilmesi; veri merkezi yatırımları, GPU kapasitesi, bulut servisleri, uç bilişim, fiber ağlar, enerji altyapısı, gelişmiş soğutma teknolojileri ve siber güvenlik yatırımlarının aynı stratejik çerçevede ele alınmasını gerektirecek.
Bu nedenle GITEX Ai Türkiye’nin gündemindeki veri merkezi ve akıllı altyapı başlıkları, yalnızca teknoloji şirketlerinin yeni ürünlerini sergilediği bir alan değil; Türkiye’nin önümüzdeki on yıldaki dijital rekabet gücünün hangi teknik temeller üzerine kurulacağının tartışıldığı önemli bir platform olacak.
Türkiye’nin yapay zekâ hedefleri açısından asıl sınav ise yalnızca 1 GW kapasiteye ulaşmak değil, bu kapasiteyi ekonomik değere, güvenli yapay zekâ uygulamalarına ve sürdürülebilir dijital hizmetlere dönüştürebilmek olacak.
