Türkiye merkezli enerji teknolojileri şirketi YEO Teknoloji‘nin iştiraki Mikrohes, bugüne kadar büyük ölçüde değerlendirilemeyen akan su kaynaklarını elektrik üretimine kazandıracak yeni nesil Modüler Yatay Yüzer Arşimet Burgu Türbin Platformu‘nu geliştirdi. EUREKA Network ve TÜBİTAK destekli üç yıllık Ar-Ge programı sonunda ortaya çıkan sistem, hidrokinetik enerji üretimini enerji depolama, akıllı güç elektroniği ve uzaktan izleme altyapısıyla tek platformda birleştiriyor.
Geliştirilen teknoloji, klasik hidroelektrik santrallerden farklı olarak yüksek kot farkına veya büyük baraj yatırımlarına ihtiyaç duymadan yalnızca akan suyun doğal kinetik enerjisinden elektrik üretebiliyor. Bu özellik, özellikle daha önce ekonomik olmayan birçok su kaynağının yenilenebilir enerji üretimine kazandırılmasının önünü açıyor.
Hidroelektrikte Yeni Yaklaşım: Kot Farkı Yerine Akış Gücü
Geleneksel hidroelektrik santraller, suyun belirli bir yükseklikten düşmesiyle oluşan potansiyel enerjiyi elektrik üretiminde kullanırken Mikrohes’in geliştirdiği sistem doğrudan suyun akış hızından yararlanıyor.
Platformda kullanılan yatay yüzer Arşimet Burgu Türbini, akan suyun oluşturduğu kuvvetle dönerek jeneratörü çalıştırıyor ve elektrik üretiyor. Böylece büyük baraj inşaatlarına gerek kalmadan düşük eğimli nehirler, sulama kanalları ve açık su iletim hatları enerji üretim alanına dönüşebiliyor.
Sistem 1,5 ila 3 metre/saniye arasındaki akış hızlarında yüksek verimlilikle çalışabilecek şekilde geliştirildi.
Enerji Üretimi ve Depolama Aynı Platformda
Mikrohes’in çözümü yalnızca elektrik üreten bir türbin değil; entegre bir enerji platformu olarak tasarlandı.
Platform bünyesinde;
- Hidrokinetik enerji üretimi
- Batarya Enerji Depolama Sistemi (BESS)
- Akıllı güç elektroniği
- Uzaktan izleme
- Dijital enerji yönetimi
tek sistem altında bir araya geliyor.
Üretilen enerji doğrudan tüketilebildiği gibi şebekeye aktarılabiliyor veya bataryalarda depolanabiliyor. Dijital izleme altyapısı sayesinde su debisi, üretim performansı, batarya durumu ve sistem verimliliği anlık olarak takip edilebiliyor.
Birçok Farklı Su Kaynağında Çalışabiliyor
Modüler yapı sayesinde sistem çok farklı uygulama alanlarında kullanılabiliyor.
- Tarımsal sulama kanalları
- Hidroelektrik santrallerinin kuyruksuları
- Açık su iletim kanalları
- Can suyu hatları
- Akarsular
- Nehir sistemleri
Modüler mimari sayesinde tek bir üniteden başlayarak onlarca platformun birlikte çalıştığı büyük hidrokinetik enerji sahaları oluşturulabiliyor.
Hedef: Megavat Ölçeğinde Hidrokinetik Enerji Tarlaları
Mikrohes’in uzun vadeli hedefi yalnızca bireysel türbin sistemleri geliştirmek değil.
Şirket, özellikle Afrika başta olmak üzere düşük eğimli nehirlerin bulunduğu bölgelerde çok sayıda modüler platformun birlikte çalışacağı Hidrokinetik Enerji Tarlaları kurmayı planlıyor.
Bu yaklaşım sayesinde büyük hidroelektrik barajlarına ihtiyaç duyulmadan megavat ölçeğinde temiz enerji üretimi mümkün hale gelebilecek.
Çevre Dostu ve Balık Dostu Tasarım
Platformun merkezinde bulunan Arşimet Burgu Türbini ağırlık prensibiyle çalışıyor.
Düşük devirli çalışma karakteristiği sayesinde balık popülasyonuna zarar verme riskini önemli ölçüde azaltan sistem, çevresel etkisi düşük hidroelektrik teknolojileri arasında değerlendiriliyor.
Büyük barajların oluşturduğu ekolojik değişimlere neden olmadan enerji üretmesi de sistemin sürdürülebilirlik açısından önemli avantajlarından biri olarak öne çıkıyor.
BT Günlüğü Analizi
Dünya genelinde hidroelektrik yatırımları artık yalnızca büyük baraj projelerine odaklanmıyor. Özellikle iklim değişikliği, çevresel etkiler ve yatırım maliyetleri nedeniyle düşük etkili hidrokinetik enerji teknolojileri hızla önem kazanıyor.
Mikrohes’in geliştirdiği modüler platform, Türkiye’nin yalnızca enerji üreticisi değil aynı zamanda enerji teknolojisi geliştiren ülkeler arasındaki konumunu güçlendirebilecek potansiyele sahip.
Enerji depolama sisteminin platforma entegre edilmesi ise ürünü klasik hidroelektrik ekipmanlarından ayıran en önemli özelliklerden biri. Bu sayede sistem yalnızca elektrik üretmekle kalmıyor; değişken üretimi yönetebilen akıllı mikro şebeke altyapısının da parçası haline geliyor.
Afrika gibi elektrik altyapısının sınırlı olduğu bölgelerde hızlı kurulabilen modüler enerji çözümlerine olan talebin artması, Mikrohes’in geliştirdiği teknolojiyi küresel pazarda önemli bir ihracat ürünü haline getirebilir.
Değerlendirme
YEO Teknoloji ve Mikrohes tarafından geliştirilen yeni nesil hidrokinetik enerji platformu, akan su kaynaklarının değerlendirilmesinde yeni bir yaklaşım sunuyor. Baraj gerektirmeyen modüler yapısı, enerji depolama entegrasyonu ve uzaktan yönetim özellikleriyle sistem, hidroelektrik teknolojilerinin geleceğinde önemli bir alternatif oluştururken Türkiye’nin temiz enerji teknolojileri alanındaki mühendislik yetkinliğini de uluslararası pazara taşıyabilecek yeniliklerden biri olarak dikkat çekiyor.
