Microsoft, .NET 10’un yayınlanmasından yalnızca iki ay sonra .NET 11.0 için ilk preview sürümlerini geliştiricilerin kullanımına sundu. Yeni sürüm, özellikle Blazor web framework’ü, C# 15 dili, .NET SDK ve temel sınıf kütüphanesi (BCL) tarafında önemli yenilikler ve performans geliştirmeleri getiriyor.
Blazor Odakta: Web Geliştiricilere Yeni Yetkinlikler
.NET 11.0 Preview 1 ile birlikte Blazor tarafında geliştirici deneyimini iyileştirmeye yönelik birçok yeni bileşen sunuluyor. Bunların başında, uygulamanın çalıştığı ortama göre içerik gösterimini kontrol etmeye yarayan <EnvironmentBoundary> bileşeni geliyor. Bu yapı, geliştirme, test ve canlı ortamlar arasında farklı UI davranışları oluşturmayı oldukça kolaylaştırıyor.
Buna ek olarak <Label> ve <DisplayName> bileşenleri, form kontrollerinde etiket yönetimini basitleştirerek hem okunabilirliği artırıyor hem de tekrar eden kod ihtiyacını azaltıyor.
Blazor’un veri tablo bileşeni <QuickGrid> ise artık OnRowClick olayıyla satır bazlı etkileşimleri çok daha esnek şekilde ele alabiliyor. Bu, özellikle kurumsal dashboard ve yönetim panelleri geliştiren ekipler için ciddi bir verimlilik artışı anlamına geliyor.
Matematiksel İçerikler için MathML Desteği
.NET 11.0 ile birlikte Blazor, Mathematical Markup Language (MathML) desteği kazanıyor. Bu sayede matematiksel formüller doğrudan tarayıcı üzerinde etkileşimli biçimde render edilebiliyor. Bu özellik, özellikle eğitim teknolojileri, mühendislik uygulamaları ve bilimsel hesaplama yazılımları için önemli bir yenilik olarak öne çıkıyor.
C# 15: Koleksiyon İfadelerinde Yeni Dönem
.NET 11.0, C# 15.0 sürümünü de beraberinde getiriyor. Bu sürümde öne çıkan yenilik, “Collection Expression Arguments” olarak adlandırılan yapı. Bu sayede koleksiyonların başlatılması sırasında constructor parametrelerinin daha okunabilir ve fonksiyonel şekilde kullanılabilmesi sağlanıyor.
Bu yenilik, özellikle yüksek performanslı koleksiyon yönetimi gerektiren kurumsal uygulamalarda kod sadeliğini ve bakım kolaylığını ciddi biçimde artırıyor.
Temel Sınıf Kütüphanesinde (BCL) Performans ve Unicode İyileştirmeleri
.NET 11.0 Preview, temel sınıf kütüphanesinde de önemli geliştirmeler sunuyor. Unicode karakterlerin daha etkin işlenmesi için System.Text.Rune sınıfı genişletilirken, string ve metin işleme API’lerine yüksek doğruluklu karakter işleme kabiliyetleri ekleniyor.
Bunun yanında Facebook tarafından geliştirilen Zstandard (zstd) sıkıştırma algoritması, artık .NET yerel kütüphaneleri arasına katılıyor. Bu sayede HTTP yanıt sıkıştırma, dosya arşivleme ve veri transferi süreçlerinde hem daha yüksek performans hem de daha düşük CPU kullanımı elde ediliyor.
.NET SDK ve CLI Araçlarında Geliştirici Deneyimi Artıyor
.NET 11.0 ile birlikte SDK tarafında da önemli ergonomi iyileştirmeleri yapıldı. Özellikle dotnet run komutu artık çoklu hedef framework içeren projelerde geliştiriciyi interaktif olarak yönlendiriyor. Ayrıca .NET MAUI tarafında cihaz seçimi ve canlı test süreçleri ciddi ölçüde sadeleştirildi.
Hot Reload mekanizması ise proje dosyaları ve NuGet paketlerinde yapılan değişikliklerin, uygulama yeniden başlatılmadan algılanabilmesini sağlayarak geliştirme hızını belirgin biçimde artırıyor.
Teknik Değerlendirme: Microsoft Neden Hızlanıyor?
.NET 11.0 Preview sürümlerinin, .NET 10’dan yalnızca iki ay sonra gelmesi, Microsoft’un yıllık sürüm döngüsünü daha çevik hale getirdiğini gösteriyor. Şirket, özellikle web, bulut ve yapay zekâ destekli uygulama geliştirme alanlarında Google, Amazon ve Meta ile rekabet edebilmek için .NET ekosistemini daha hızlı evrimleştirmeyi hedefliyor.
Blazor’a yapılan yatırımlar, Microsoft’un web geliştirme tarafında JavaScript merkezli dünyaya güçlü bir alternatif oluşturma vizyonunun sürdüğünü gösterirken, C# ve BCL tarafındaki iyileştirmeler, yüksek performanslı kurumsal uygulamalar için .NET’i daha cazip hale getiriyor.
Yayın Takvimi ve Beklentiler
Microsoft, .NET 11.0’ın nihai sürümünü Kasım 2026’da yayınlamayı planlıyor. Bu süreçte altı adet preview ve iki adet Release Candidate sürümünün yayımlanması öngörülüyor. .NET 11.0, iki yıl boyunca standart destek alacak.
Mevcut preview sürüm, özellikle erken adaptasyon yapmak isteyen geliştiriciler ve kurumsal yazılım ekipleri için önemli bir test alanı sunuyor.
