Dijital vergi dönüşümü yeni bir aşamaya geçiyor. SNİ etkinliğinde uzmanlar, Avrupa’nın ViDA düzenlemesinden yapay zekâ destekli vergi denetimlerine kadar şirketleri bekleyen yeni dönemi değerlendirdi.
SNİ tarafından İstanbul’da düzenlenen “Dijital Geleceğin Rotası: Dönüşüm ve Uyum” etkinliği, iş dünyasının önümüzdeki dönemde karşılaşacağı dijital dönüşüm ve regülasyon gündemini masaya yatırdı. Etkinlikte elektronik belge ekosisteminin gelişiminden Avrupa Birliği’nin yeni dijital vergi yaklaşımına, yapay zekâ destekli vergi denetimlerinden veri yönetimine kadar birçok başlık ele alındı.
Raffles İstanbul’da gerçekleştirilen etkinliğin açılışını yapan SNİ CEO ve Kurucu Ortağı Cem Yurdakul, şirketin elektronik belge ve regülasyon teknolojileri alanındaki çalışmalarına değinirken, dijital dönüşümün artık yalnızca teknoloji ekiplerinin değil tüm kurumların gündeminde olduğunu vurguladı.
Dijital dönüşüm artık şirketlerin tamamını etkiliyor
Etkinliğin “Sektörel Teknolojik Gelişmeler” oturumunda konuşan SNİ CTO ve Kurucu Ortağı Emrah Oflaz ile SNİ Senior Director of Business Development & Accounts Tuğçe Özgün, dijital dönüşümün geldiği noktayı değerlendirdi.
Tuğçe Özgün, geçmişte yalnızca vergi departmanlarını ilgilendiren süreçlerin bugün şirketlerin operasyonlarından teknoloji altyapılarına kadar uzanan geniş bir etki alanına sahip olduğunu söyledi.
Özgün’e göre kurumlar artık yalnızca veri göndermeyi değil, verinin merkezi şekilde yönetilmesini, analiz edilmesini ve farklı sistemler arasında entegre biçimde kullanılmasını hedefliyor. Bu nedenle bulut altyapıları, entegrasyon kabiliyeti ve denetlenebilir sistemler her zamankinden daha kritik hale geliyor.
Özgün ayrıca devletlerin de yaklaşım değiştirdiğini belirterek, yalnızca veriyi toplamak yerine verinin kaynağını ve doğruluğunu da denetlemek istediklerini ifade etti.
ViDA düzenlemesi gündemin merkezine yerleşiyor
Oturumun en dikkat çekici başlıklarından biri Avrupa Birliği’nin “VAT in the Digital Age” (ViDA) girişimi oldu.
Konuşmacılar, önümüzdeki yıllarda özellikle uluslararası faaliyet gösteren şirketlerin ViDA düzenlemelerini çok daha fazla konuşacağını belirtti. Yeni yaklaşımın temel amacı, vergi otoritelerinin işlemleri daha gerçekleştiği anda takip edebilmesini sağlamak.
Emrah Oflaz, Avrupa’nın bu alanda Türkiye’den farklı bir model izlediğini ancak giderek daha gerçek zamanlı denetim yapısına yöneldiğini ifade etti.
Konuşmalarda ayrıca Avrupa’da yaygınlaşan elektronik belge ağları ve ülkeler arası standart veri paylaşım modellerinin gelecekte küresel ticaretin temel bileşenlerinden biri haline geleceği vurgulandı.
Bulut dönüşümü artık tercih değil zorunluluk
Emrah Oflaz, regülasyonların hızla değiştiği bir dönemde şirketlerin eski teknoloji yaklaşımlarıyla ilerlemekte zorlandığını söyledi.
Bulut mimarilerinin kurumlara daha hızlı güncelleme, daha düşük teknik borç ve daha yüksek çeviklik sağladığını belirten Oflaz, değişen regülasyonlara uyum sağlamanın artık yalnızca hukuk veya finans ekiplerinin sorumluluğu olmadığını, BT ekiplerinin de sürecin merkezinde yer aldığını ifade etti.
Oflaz’a göre yeni dönemde şirketlerin teknoloji yatırımlarında esnek, ölçeklenebilir ve bağımsız mimarilere yönelmesi gerekiyor. Çünkü regülasyon değişiklikleri artık doğrudan teknoloji altyapılarını etkiliyor.
Türkiye dijital vergi dönüşümünde öncü ülkeler arasında
Etkinlikte Türkiye’nin elektronik belge ve dijital vergi dönüşümünde Avrupa’nın birçok ülkesinden daha erken hareket ettiğine dikkat çekildi.
Konuşmacılar, e-fatura, e-defter ve diğer dijital belge uygulamalarının yıllardır kullanıldığı Türkiye’de yeni regülasyonların da gündemde olduğunu belirtti.
Özellikle e-beyan süreçlerinin bulut altyapılarına taşınması ve denetim süreçlerinin daha gerçek zamanlı hale gelmesi beklenen gelişmeler arasında gösterildi.
Ayrıca dijital ürün pasaportu gibi Avrupa kaynaklı yeni uygulamaların da ihracat yapan Türk şirketlerinin gündemine gireceği ifade edildi.
Yapay zekâ destekli vergi denetimleri tartışılıyor
Etkinliğin en dikkat çekici sunumlarından biri “Vergi Dünyasında Son Gelişmeler” başlıklı oturumda Dr. A. Bumin Doğrusöz tarafından gerçekleştirildi.
Doğrusöz, vergi denetimlerinde yapay zekâ kullanımının giderek arttığını ancak hukuki altyapının aynı hızda gelişmediğini söyledi.
Yapay zekâ tabanlı sistemlerin risk analizi, veri işleme ve denetim süreçlerinde aktif kullanılmaya başladığını belirten Doğrusöz, temel hak ve özgürlüklerin korunmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.
“Hukuksal düzenlemeler ve temel haklar garanti altına alınmadıkça tehlikeli bir noktaya geliyoruz.”
Doğrusöz, algoritmalar tarafından üretilen sonuçların doğrudan vergi cezasına dönüştürülmesinin ciddi riskler taşıdığını belirterek, insan denetiminin süreçten tamamen çıkarılmaması gerektiğini ifade etti.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı örnek gösterildi
Sunumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yakın dönem kararlarına da değinen Doğrusöz, kamu otoritelerinin vatandaşların finansal verilerine erişiminde hukuki sınırların önem kazandığını söyledi.
Vergi denetimlerinin daha dijital hale gelmesinin kaçınılmaz olduğunu belirten Doğrusöz, ancak bu süreçlerin şeffaflık, öngörülebilirlik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Şirketler için yeni dönemin anahtarı uyum ve çeviklik
Etkinlik boyunca verilen ortak mesaj ise oldukça netti: Regülasyonlar artıyor, veri hacmi büyüyor ve teknoloji altyapılarının bu dönüşüme uyum sağlaması gerekiyor.
Özellikle uluslararası faaliyet gösteren şirketler açısından elektronik belge yönetimi, bulut dönüşümü, veri entegrasyonu ve yapay zekâ destekli süreçler önümüzdeki yılların en önemli yatırım alanları arasında yer alacak.
BT Günlüğü Değerlendirmesi
SNİ’nin etkinliğinde öne çıkan mesaj, dijital dönüşümün artık yalnızca operasyonel verimlilik konusu olmadığıydı. Yeni nesil vergi regülasyonları, elektronik belge ağları ve yapay zekâ destekli denetimler; şirketlerin teknoloji mimarilerini yeniden şekillendiriyor.
Önümüzdeki dönemde CIO’lar, CFO’lar ve vergi ekipleri arasındaki iş birliği daha kritik hale gelecek. Özellikle Avrupa ile ticaret yapan şirketler için ViDA, dijital ürün pasaportu ve gerçek zamanlı raporlama gibi başlıklar stratejik öncelikler arasında yer alacak.
