ASELSAN, Türkiye’nin kuantum teknolojilerindeki bağımsızlığını güçlendirecek kritik bir projeye daha imza attı. ASELSAN ile Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) arasında imzalanan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirilmesi Projesi, Türkiye’nin kuantum bilgisayar alanındaki yerli ve milli teknoloji geliştirme hedefinde önemli bir kilometre taşı olarak öne çıkıyor.
Dört yıl sürecek proje kapsamında, kuantum bilgisayarların en kritik bileşeni olan Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (Quantum Processing Unit – QPU) tamamen yerli imkânlarla geliştirilecek. Proje, yalnızca yeni bir işlemci üretimini değil, aynı zamanda Türkiye’nin kuantum ekosisteminin oluşturulmasını hedefleyen kapsamlı bir teknoloji programı niteliği taşıyor.
Kuantum Bilgisayarların Kalbi Türkiye’de Üretilecek
Kuantum bilgisayarların performansını belirleyen en önemli bileşen olan QPU, klasik işlemcilerden farklı olarak kuantum bitleri (qubit) kullanarak çok karmaşık hesaplamaları saniyeler içerisinde gerçekleştirebiliyor. Süper iletken mimariye sahip işlemciler ise günümüzde IBM, Google ve Rigetti gibi küresel teknoloji şirketlerinin tercih ettiği en gelişmiş kuantum platformları arasında yer alıyor.
ASELSAN tarafından geliştirilecek yerli QPU, Türkiye’nin bu kritik teknoloji alanında dışa bağımlılığını azaltmayı ve geleceğin yüksek performanslı bilgi işlem altyapılarında söz sahibi olmasını amaçlıyor.
Türkiye’nin İlk Süper İletken Üretim Altyapısı Devreye Giriyor
Proje kapsamında geliştirilecek kuantum işlemci birimlerinin üretimi, ASELSAN bünyesinde kurulan Türkiye’nin ilk süper iletken üretim tesisinde gerçekleştirilecek.
Şirket aynı zamanda kuantum çip üretim altyapısını da hayata geçirmek için yatırımlarını sürdürüyor. Böylece yalnızca işlemci tasarımı değil, üretim teknolojileri de Türkiye içerisinde geliştirilecek.
Dört Stratejik Kurum Güçlerini Birleştiriyor
Projede ASELSAN’a;
- Sabancı Üniversitesi
- Koç Üniversitesi
- TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME)
destek verecek.
Bu iş birliği sayesinde yoğun madde fiziği, kuantum bilgi teorisi, elektronik mühendisliği, mikrodalga teknolojileri ve hassas ölçüm sistemleri gibi birçok kritik alanda yeni Ar-Ge kabiliyetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Savunmadan Siber Güvenliğe Kadar Geniş Kullanım Alanı
Kuantum bilgisayarlar, sahip oldukları olağanüstü hesaplama kapasitesi sayesinde yalnızca akademik araştırmalar için değil, stratejik sektörler açısından da büyük önem taşıyor.
Yerli geliştirilecek Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi’nin gelecekte;
- Savunma sanayii
- Siber güvenlik ve kriptoloji
- İleri seviye haberleşme sistemleri
- İlaç geliştirme
- Kimya simülasyonları
- Finansal modelleme
- Yeni nesil malzeme bilimi
gibi birçok kritik alanda kullanılabilecek teknolojilerin temelini oluşturması bekleniyor.
Kuantum Alanında Teknolojik Bağımsızlık Hedefleniyor
Projenin temel hedefleri arasında;
- Kuantum donanımlarında teknolojik bağımsızlığın sağlanması,
- Kritik kuantum bileşenlerinde dışa bağımlılığın azaltılması,
- Türkiye’nin kuantum Ar-Ge ekosisteminin oluşturulması,
- Nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi,
- Savunma ve bilgi güvenliği alanlarında kuantum altyapısının kurulması
yer alıyor.
Bu yaklaşım, yalnızca tek bir ürün geliştirmeyi değil, Türkiye’nin uzun vadeli kuantum teknoloji stratejisinin temelini oluşturmayı amaçlıyor.
Ahmet Akyol: “Kuantum Bilgisayarların Kalbini Yerli Olarak Üreteceğiz”
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, projenin Türkiye’nin yüksek teknoloji vizyonu açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.
“2021 yılından beri çalıştığımız kuantum teknolojilerinde stratejik bir adım daha attık. Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi Geliştirme Projesi ile kuantum bilgisayarların kalbi sayılan işlemci birimini yerli ve milli olarak tasarlayıp üreteceğiz. Böylece geleceğin teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltırken ülkemize öncü bir Ar-Ge altyapısı kazandıracağız.”
Akyol ayrıca, süper iletken üretim tesisi ve kuantum çip üretim evi yatırımlarının da tüm hızıyla sürdüğünü belirtti.
Değerlendirme
Kuantum teknolojileri, önümüzdeki on yılın en kritik stratejik rekabet alanlarından biri olarak kabul ediliyor. ABD, Çin ve Avrupa Birliği milyarlarca dolarlık yatırımlarla kuantum bilgisayar geliştirme yarışını hızlandırırken, ASELSAN’ın üstlendiği Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi Projesi Türkiye açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Donanım geliştirme, üretim altyapısı, üniversite-sanayi iş birliği ve insan kaynağını aynı çatı altında buluşturan proje, Türkiye’nin kuantum ekosisteminin oluşmasına katkı sağlayacak stratejik girişimler arasında gösteriliyor.
